Phố Hiến Hưng Yên từng là một trong những đô thị cổ sầm uất bậc nhất đất Bắc, nơi hội tụ tinh hoa giao thương, văn hóa và tín ngưỡng suốt nhiều thế kỷ. Dù nhịp buôn bán trên bến dưới thuyền đã lùi xa theo dòng chảy lịch sử, Phố Hiến hôm nay vẫn giữ nguyên dáng vẻ trầm mặc, cổ kính, đủ để mỗi bước chân ghé thăm đều cảm nhận rõ hơi thở của một thời vàng son vang bóng.
Phố Hiến Hưng Yên ở đâu? Vị trí và cách di chuyển
Phố Hiến nằm trên địa bàn thành phố Hưng Yên, cách trung tâm Hà Nội khoảng 55–60km về phía Đông Nam. Khu di tích phân bố dọc theo tả ngạn sông Hồng, tập trung chủ yếu tại các phường Lam Sơn, Hiến Nam, Quang Trung, Hồng Châu, Minh Khai.
Từ Hà Nội, việc di chuyển khá thuận tiện. Nếu đi ô tô hoặc xe máy, tuyến phổ biến là quốc lộ 5A tới Phố Nối, sau đó rẽ vào quốc lộ 39A hướng về trung tâm thành phố Hưng Yên. Ngoài ra, cao tốc Hà Nội – Hải Phòng giúp rút ngắn thời gian di chuyển, đặc biệt phù hợp với chuyến đi trong ngày. Xe buýt liên tỉnh Hà Nội – Hưng Yên cũng hoạt động thường xuyên, giá vé hợp lý, phù hợp với du khách thích trải nghiệm chậm rãi.
Khám phá Phố Hiến Hưng Yên – Dấu ấn một thương cảng quốc tế xưa
Giữa nhịp sống trầm lắng bên sông Hồng, Phố Hiến mở ra hành trình khám phá dấu tích một thương cảng quốc tế từng rực rỡ, giao thoa nhiều nền văn hóa.
Phố Hiến và thời kỳ hưng thịnh bên dòng Xích Đằng
Theo sử liệu, Phố Hiến hưng thịnh từ thế kỷ XVI–XVIII nhờ vị trí hội tụ các tuyến sông lớn, giữ vai trò huyết mạch giao thương nối duyên hải Bắc Bộ với Thăng Long. Dưới thời Lê – Trịnh, nơi đây trở thành thương cảng quốc tế lớn thứ hai Đàng Ngoài, đón thuyền buôn Á – Âu, hình thành không gian văn hóa đa sắc.
Quần thể di tích Phố Hiến còn nguyên vẹn
Năm 2014, quần thể di tích Phố Hiến được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt với 16 công trình tiêu biểu. Trải nghiệm thực tế cho thấy mỗi di tích mang một câu chuyện riêng, góp phần ghép nên bức tranh toàn cảnh về đời sống tinh thần của đô thị cổ.
Văn Miếu Xích Đằng là điểm dừng chân đầu tiên đáng ghé thăm. Không gian rêu phong, tĩnh lặng gợi cảm giác trang nghiêm của vùng đất hiếu học. Chín tấm bia đá ghi danh 161 vị đỗ đại khoa trấn Sơn Nam xưa được chạm khắc tinh xảo, thể hiện trình độ mỹ thuật và tri thức của người xưa.
Rời Văn Miếu, hành trình tiếp nối tới đền Mây và đền Kim Đằng. Đền Mây thờ Phạm Bạch Hổ – vị tướng thời Đinh – Tiền Lê. Không gian đền cổ, trầm mặc, gắn với nhiều câu chuyện linh ứng được người dân địa phương truyền lại. Đền Kim Đằng lại gây ấn tượng bởi hệ thống long đao, bát bửu sơn son thếp vàng mang phong cách nghệ thuật triều Nguyễn.
Chùa Chuông – “Phố Hiến đệ nhất danh thắng”
Chùa Chuông là điểm dừng khiến nhiều du khách lưu lại lâu nhất. Ngôi chùa nổi bật bởi bố cục hài hòa, cảnh quan thanh tịnh và hệ thống tượng Phật phong phú như Tam Bảo, Thập Bát La Hán, Bát Bộ Kim Cương, Thập điện Diêm Vương. Các pho tượng có thần thái sinh động, thể hiện tay nghề điêu luyện của nghệ nhân xưa. Buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, ánh nắng chiếu qua mái ngói cổ tạo nên khung cảnh rất đỗi an yên.
Đền Mẫu linh thiêng bên hồ Bán Nguyệt
Đền Mẫu nằm cạnh hồ Bán Nguyệt, là điểm đến tâm linh quen thuộc của người dân và du khách. Đền thờ Dương Quý Phi thời Tống, được tôn xưng là “Mẫu Nghi Thiên Hạ”. Ba cây cổ thụ đa, xanh, si hơn 700 năm tuổi hợp thân thành thế kiềng ba chân ngay trong sân đền tạo nên cảm giác linh thiêng rất đặc biệt. Buổi chiều, gió từ mặt hồ thổi nhẹ, không gian trở nên tĩnh tại, thích hợp cho những ai tìm sự lắng đọng.
Đông Đô Quảng Hội và dấu ấn cộng đồng người Hoa
Đông Đô Quảng Hội từng là nơi hội họp, giao dịch của thương nhân Trung Hoa tại Phố Hiến xưa. Kiến trúc mang đậm phong cách Trung Hoa, với bố cục chặt chẽ, trang trí cầu kỳ. Khi đứng giữa không gian này, dễ hình dung nhịp giao thương tấp nập của vài trăm năm trước, nơi các thương vụ lớn được định đoạt.
Gần đó là Võ Miếu, đền Thiên Hậu – những công trình phản ánh rõ sự giao thoa văn hóa trong đời sống tín ngưỡng của cư dân Phố Hiến.
Cụm đình – chùa Hiến và cây nhãn Tổ hơn 300 năm tuổi
Xuôi về phía Nam là cụm đình – chùa Hiến, nơi lưu giữ hai tấm bia đá từ thế kỷ XVII ghi lại quá trình hình thành thương cảng. Chùa Hiến nổi tiếng với cây nhãn Tổ hơn 300 năm tuổi, giống nhãn từng được tiến vua. Đình Hiến kế bên có kiến trúc chữ Đinh, chạm khắc tứ linh, tứ quý tinh xảo, mang đậm phong cách hậu Lê.
Ngoài ra còn có chùa Nễ Châu mang đến cảm giác gần gũi, tĩnh lặng với khu vườn nhỏ và các pho tượng cổ. Chùa Phố gây ấn tượng bởi kiến trúc giao thoa Đông – Tây, đặc biệt là tòa Thiêu hương mang dáng dấp nhà thờ phương Tây. Đền Bà Chúa Kho thu hút đông người tới cầu tài lộc, trong khi đền Cửu Thiên Huyền Nữ lại gắn với tín ngưỡng dân gian về thiên – địa – thủy.
Ẩm thực Phố Hiến đặc trưng
Sau hành trình tham quan, thưởng thức ẩm thực địa phương là trải nghiệm khó bỏ qua. Bún thang lươn có vị ngọt thanh, nước dùng trong, topping hài hòa. Chè hạt sen long nhãn mang vị ngọt dịu, rất hợp trong những ngày hè. Các món dân dã từ cá sông, cua đồng, bánh răng bừa, bánh dày hay tương Bần đều phản ánh rõ nét văn hóa ẩm thực vùng châu thổ sông Hồng.
Kinh nghiệm du lịch Phố Hiến Hưng Yên
- Thời điểm lý tưởng để ghé thăm Phố Hiến là tháng 3 âm lịch, khi Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến diễn ra. Không khí lễ hội rộn ràng với các nghi thức rước, dâng hương cùng nhiều trò chơi dân gian.
- Trang phục khi tham quan đền chùa nên kín đáo, lịch sự. Việc đi nhẹ, nói khẽ giúp giữ gìn không gian tôn nghiêm. Du khách nên lên lịch trình hợp lý để tránh di chuyển nhiều lần, vì các điểm tham quan khá gần nhau.
- Phố Hiến phù hợp với chuyến đi trong ngày hoặc kết hợp nghỉ lại một đêm để cảm nhận trọn vẹn nhịp sống chậm, yên bình của thành phố bên sông.
Phố Hiến Hưng Yên là nơi lịch sử, văn hóa và đời sống hiện đại giao thoa một cách tự nhiên. Từ thương cảng quốc tế sầm uất năm xưa đến đô thị trẻ đang chuyển mình hôm nay, vùng đất này vẫn giữ nguyên khí chất trầm lắng, sâu sắc. Một chuyến đi về Phố Hiến không đơn thuần là tham quan di tích, mà là hành trình trở về với ký ức đô thị cổ, nơi mỗi viên gạch, mái ngói đều kể một câu chuyện dài của thời gian.
