Giữa không gian trầm mặc của Phố Hiến xưa, Chùa Chuông Hưng Yên hiện lên như một mảnh ký ức sống động của đô thị cổ từng phồn hoa bậc nhất Đàng Ngoài. Không ồn ào, không xô bồ, ngôi chùa mang dáng vẻ cổ kính, thanh tịnh, đủ khiến bất cứ ai ghé thăm cũng chậm lại, hít một hơi thật sâu và cảm nhận rõ nét chiều sâu văn hóa – lịch sử lắng đọng qua từng viên gạch, mái ngói.
Chùa Chuông Hưng Yên ở đâu?
Chùa Chuông có tên chữ là Kim Chung Tự (金鍾寺), tọa lạc tại thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên. Ngôi chùa nằm trọn trong Quần thể di tích Phố Hiến, khu di tích quốc gia đặc biệt gắn liền với thời kỳ thương cảng sầm uất thế kỷ XVII – XVIII.
Với vị trí ngay trung tâm Phố Hiến, việc kết hợp tham quan Chùa Chuông cùng các di tích lân cận như Đền Mẫu, Đền Trần, Võ Miếu, Đền Thiên Hậu diễn ra rất thuận tiện, phù hợp cho chuyến đi trong ngày từ Hà Nội.
Cách di chuyển đến chùa Chuông Hưng Yên từ Hà Nội
Khoảng cách từ trung tâm Hà Nội đến Chùa Chuông vào khoảng 60 km. Từ Hà Nội, đi qua cầu Long Biên hoặc Chương Dương để nhập vào Quốc lộ 5. Khi đến ngã ba có biển chỉ dẫn Hưng Yên, tiếp tục đi thẳng theo hướng Phố Nối. Đến điểm giao với Quốc lộ 39A, rẽ trái và đi thêm khoảng 30 km là tới trung tâm thành phố Hưng Yên. Từ đây, hỏi đường vào thôn Nhân Dục rất dễ vì Chùa Chuông là địa danh quen thuộc với người dân địa phương.
Với những ai không quen đường, xe khách tuyến Hà Nội – Hưng Yên của nhà xe Hoàng Vinh xuất phát từ bến Gia Lâm hoặc Giáp Bát là lựa chọn hợp lý. Xe buýt các tuyến 205, 208, 40 cũng kết nối Hà Nội với Hưng Yên, tuy thời gian di chuyển dài hơn nhưng chi phí tiết kiệm.
Chùa Chuông Hưng Yên có gì nổi bật?
Chùa Chuông Hưng Yên gây ấn tượng bởi kiến trúc cổ thời Hậu Lê, không gian thanh tịnh, hệ thống tượng Phật quý giá và huyền tích chuông vàng gắn liền Phố Hiến xưa.
Một “Kinh thành Huế thu nhỏ” giữa đồng bằng Bắc Bộ
Ấn tượng đầu tiên khi đặt chân tới Chùa Chuông là cảm giác như đang bước vào một không gian tách biệt hoàn toàn với phố xá bên ngoài. Cổng Tam quan rêu phong, mái ngói cong vút, những họa tiết chạm khắc thời Hậu Lê hiện rõ dưới lớp thời gian tạo nên vẻ đẹp trầm mặc rất riêng.
Nhiều du khách ví Chùa Chuông như một phiên bản thu nhỏ của Kinh thành Huế. So sánh ấy không đến từ sự đồ sộ, mà từ bố cục kiến trúc chặt chẽ, tính đăng đối và sự uy nghiêm toát ra từ từng hạng mục công trình.
Kiến trúc “Nội công ngoại quốc” đặc trưng
Chùa Chuông được xây dựng theo bố cục “Nội công ngoại quốc”, một kiểu kiến trúc tiêu biểu của chùa Việt cổ. Toàn bộ công trình được sắp xếp cân xứng trên một trục chính kéo dài từ Tam quan đến Nhà Tổ, quay mặt về hướng Nam – hướng của trí tuệ và giác ngộ trong Phật giáo.
Qua Tam quan là ao “mắt rồng” phẳng lặng, sen nở dịu hương, nổi bật cây cầu đá xanh xây từ năm 1702. Bước qua cầu, lòng người lắng lại. Con đường đá xanh dẫn vào Tiền đường tượng trưng cho “nhất chính đạo”, đưa du khách dần chạm đến sự tĩnh tại nội tâm.
Tiền đường và Thượng điện mang đậm dấu ấn Hậu Lê
Nhà Tiền đường có quy mô năm gian hai chái, kết cấu con chồng đấu sen vững chãi. Giữa Tiền đường và Thượng điện là khoảng sân nhỏ, nơi đặt cây hương đá hay còn gọi là thạch trụ. Bốn mặt thạch trụ khắc chữ Hán, ghi lại công đức của người dân đóng góp tu sửa chùa từ đầu thế kỷ XVIII.
Thượng điện tiếp nối phía sau, cũng gồm năm gian hai chái, là không gian linh thiêng nhất trong chùa. Hệ thống tượng Phật tại đây được bài trí theo trật tự rõ ràng, phản ánh tư duy triết học Phật giáo qua nhiều lớp không gian.
Hệ thống tượng Phật và điêu khắc đặc sắc
Một trong những điểm khiến Chùa Chuông được giới nghiên cứu đánh giá cao là hệ thống tượng cổ phong phú, được tạo tác tinh xảo và giàu biểu cảm.
Bước vào chùa, du khách dễ dàng bắt gặp Tam Thế Phật ở vị trí cao nhất, phía dưới là A Di Đà cùng các vị Bồ Tát. Tiếp đến là Văn Thù, Phổ Hiền, Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu, Địa Tạng Vương, Phạm Thiên, Đế Thích và tòa Cửu Long với tượng Thích Ca sơ sinh.
Hai dãy hành lang hai bên là không gian gây ấn tượng mạnh với động Thập điện Diêm Vương, tái hiện quan niệm nhân quả – luân hồi trong Phật giáo. Mỗi bức tượng mang nét mặt, dáng vẻ khác nhau, diễn tả sinh động cảnh xét xử nơi âm giới.
Dọc hành lang là 18 pho tượng La Hán, mỗi vị một thần thái, từ trầm tư, hoan hỉ đến suy ngẫm. Chính sự “đời” trong nét tạc khiến người xem có cảm giác gần gũi, dễ đồng cảm.
Những di vật quý giá gắn với Phố Hiến xưa
Chùa Chuông hiện lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị lịch sử và mỹ thuật như hoành phi, câu đối, khánh đá, chuông đồng. Đặc biệt là tấm bia đá “Kim Chung Tự thạch bi ký” dựng năm 1711. Nội dung bia mô tả cảnh quan chùa, ghi tên những người công đức và gián tiếp hé lộ sự tồn tại của con đường thiên lý nối Thăng Long với Phố Hiến ngay trước cửa chùa.
Sự tích chuông vàng và tên gọi Kim Chung Tự
Tên gọi Chùa Chuông gắn liền với huyền tích về một quả chuông vàng trôi theo dòng nước lũ, dạt vào bãi sông Nhân Dục. Dân gian kể rằng nhiều nơi từng tìm cách kéo chuông về nhưng đều thất bại. Chỉ khi các bô lão trong làng làm lễ khấn Phật và cử mười nam thanh nữ tú hợp sức thì chuông mới được đưa lên bờ.
Người dân tin đó là báu vật trời ban, góp công của xây chùa và lập lầu treo chuông. Tiếng chuông vang xa, âm sắc khác biệt khiến ai nghe cũng khó quên. Sau này, để tránh bị kẻ xấu đánh cắp, chuông được giấu xuống giếng. Vị trí cất giấu dần rơi vào quên lãng, để lại huyền tích truyền đời. Từ đó, Kim Chung Tự được gọi giản dị là Chùa Chuông.
Không gian lý tưởng cho du lịch trải nghiệm và chụp ảnh
Nhờ giữ được gần như nguyên vẹn kiến trúc cổ, Chùa Chuông trở thành điểm đến yêu thích của những người đam mê nhiếp ảnh, đặc biệt là chụp cổ phục, áo dài, Việt phục. Mỗi góc chùa, từ mái Tam quan, hành lang La Hán đến sân gạch cũ, đều mang lại cảm giác rất “điện ảnh”.
Lưu ý và kinh nghiệm khi tham quan Chùa Chuông Hưng Yên
Khi ghé Chùa Chuông, nên lựa chọn trang phục kín đáo, lịch sự, ưu tiên tông màu nhã nhặn để phù hợp không gian tâm linh. Việc đi nhẹ, nói khẽ giúp giữ trọn sự trang nghiêm vốn có của chùa.
Nếu chụp ảnh, nên tập trung ở khu vực sân, hành lang và ngoại cảnh. Trường hợp muốn chụp trong chính điện, cần xin phép nhà chùa. Những ngày rằm, mồng một hoặc dịp lễ Phật Đản, lượng khách khá đông, nên đi sớm để cảm nhận trọn vẹn sự tĩnh lặng.
Chuyến tham quan Chùa Chuông Hưng Yên sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi bạn dành thêm thời gian ghé thăm các di tích Phố Hiến lân cận, thưởng thức đặc sản Hưng Yên và trò chuyện cùng người dân địa phương. Những câu chuyện xưa mộc mạc, chân tình giúp hành trình khám phá không dừng ở ngắm cảnh, mà còn đọng lại cảm xúc sâu lắng.
Xem thêm
Làng Khoai Hưng Yên đổi đời từ phế liệu nhựa ở Bắc Bộ
Chùa Nôm Hưng Yên không gian thanh tịnh giữa làng quê Bắc Bộ
Quảng trường Hưng Yên thoáng đãng và bình yên giữa lòng thành phố
