Nhắc tới Hưng Yên, người ta thường nhớ nhãn lồng, phố Hiến cổ kính hay những làng quê ven sông yên bình. Ít ai biết, sát Hà Nội có một ngôi làng mang tên làng Khoai Hưng Yên, nơi rác thải nhựa từng giúp nhiều gia đình đổi đời và cũng để lại những trăn trở dai dẳng về môi trường.
Làng Khoai Hưng Yên ở đâu? Cách di chuyển
Làng Khoai nằm tại thôn Minh Khai, thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, ngay sát ranh giới huyện Gia Lâm (Hà Nội). Khoảng cách từ trung tâm Hà Nội tới làng chỉ chừng 25 km, rất thuận tiện cho chuyến đi trong ngày.
Cách di chuyển đến làng Khoai Hưng Yên:
- Đi xe máy theo hướng cầu Thanh Trì – Quốc lộ 5 cũ. Khi tới thị trấn Như Quỳnh, chỉ cần hỏi người dân địa phương “làng Khoai” hay “làng tái chế nhựa Minh Khai” là ai cũng biết.
- Nếu đi ô tô, bạn có thể theo cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, rẽ Như Quỳnh rồi đi thêm vài cây số là tới. Đường vào làng khá hẹp, nhiều xe lớn, cần đi chậm và quan sát kỹ.
Khám phá làng Khoai Hưng Yên là nơi “rác thải” hóa vàng
Bước chân vào làng Khoai, tôi như lạc giữa một thế giới khác, nơi những bao nhựa bỏ đi chất cao và trở thành nguồn sống của cả ngôi làng.
Ấn tượng đầu tiên: nhựa, nhựa và rất nhiều nhựa
Ngay từ cổng làng, tôi đã thấy những bao tải nhựa khổng lồ xếp dọc hai bên đường. Chai nhựa, túi nilon, áo mưa cũ, vỏ bao bì… được đóng chặt trong bao, cao ngang đầu người, có nơi chất thành “núi” cao hàng chục mét.
Xe ba gác, xe tải nhỏ, xe container nối đuôi nhau ra vào. Không khí đặc quánh mùi nhựa cũ, mùi nilon, mùi khói từ các xưởng tái chế phía sâu trong làng. Đây là hình ảnh khiến bất cứ ai lần đầu tới cũng phải sững lại vài giây để làm quen.
Một đại công trường tái chế hoạt động ngày đêm
Đi sâu vào trong, làng Khoai hiện lên như một khu công nghiệp quy mô làng nghề. Hàng trăm xưởng lớn nhỏ nằm xen kẽ nhà dân. Tiếng máy nghiền, máy đùn nhựa, máy thổi túi chạy gần như suốt ngày đêm.
Công việc tái chế nhựa tại đây trải qua nhiều công đoạn: phân loại thủ công, rửa, nghiền, nung chảy ở nhiệt độ cao rồi tạo thành hạt nhựa tái chế. Hạt nhựa sau đó được bán cho các cơ sở sản xuất hoặc dùng để thổi thành túi nilon, màng phủ nông nghiệp, áo mưa, dây nhựa, ống nhựa.
Câu chuyện đổi đời của những tỷ phú làng Khoai
Trước thập niên 1990, Minh Khai vẫn là một làng quê thuần nông, đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn. Ngoài ruộng đồng, họ mưu sinh thêm bằng nghề thu mua phế liệu. Những chiếc xe đạp thồ chở đầy nilon, nhựa cũ rong ruổi khắp các tỉnh phía Bắc, gom từng cân rác để bán lại cho các cơ sở tái chế ở đô thị lớn.
Mọi thứ đổi thay khi những người đi đầu mang máy tái chế nhựa về làng. Dù khởi đầu bằng máy móc cũ kỹ, vốn liếng vay mượn và nhiều lần thua lỗ, họ vẫn kiên trì học nghề, mở rộng thị trường. Chỉ sau hơn mười năm, làng Khoai vươn lên mạnh mẽ, nhà cao tầng mọc lên, tỷ phú xuất hiện từ chính thứ từng bị coi là rác thải.
Trải nghiệm tham quan làng Khoai có gì đặc biệt?
Làng Khoai không phải điểm du lịch theo nghĩa thông thường. Ở đây không có quán cà phê check-in, không có sản phẩm thủ công tinh xảo dành cho du khách mua làm quà.
Thứ bạn nhận được khi tới làng Khoai là trải nghiệm rất thật về một làng nghề công nghiệp hóa tự phát. Đó là cơ hội để hiểu cách người Việt đã biến phế liệu thành sinh kế, nhìn rõ cái giá phải trả khi phát triển quá nhanh, thiếu quy hoạch. Với những ai yêu thích du lịch tìm hiểu, nghiên cứu xã hội, môi trường, làng Khoai là một điểm đến giàu chất liệu suy ngẫm.
Lưu ý và kinh nghiệm khi ghé thăm làng Khoai Hưng Yên
Nếu bạn có ý định tới làng Khoai, hãy chuẩn bị tâm lý và một vài kinh nghiệm thực tế:
- Nên đeo khẩu trang dày, đặc biệt vào ngày nắng nóng. Mùi nhựa và bụi khá nặng với người chưa quen.
- Đi giày kín, tránh dép hở vì đường làng nhiều rác nhựa, nước thải.
- Hạn chế vào sâu trong xưởng nếu không có người quen dẫn đường, vừa nguy hiểm vừa ảnh hưởng hoạt động sản xuất.
- Giữ thái độ tôn trọng khi chụp ảnh, trò chuyện với người dân. Với họ, đây là cuộc sống mưu sinh, không phải “điểm tham quan”.
- Nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người có bệnh hô hấp, nên cân nhắc kỹ.
Làng Khoai Hưng Yên là một lát cắt rất đặc biệt của quá trình phát triển làng nghề Việt Nam. Nơi đây từng là biểu tượng của sự năng động, dám nghĩ dám làm, biến thứ bị bỏ đi thành cơ hội đổi đời. Đồng thời, đây cũng là bài học lớn về môi trường, quy hoạch và phát triển bền vững.
Xem thêm:
Chùa Nôm Hưng Yên không gian thanh tịnh giữa làng quê Bắc Bộ
Quảng trường Hưng Yên thoáng đãng và bình yên giữa lòng thành phố
